Genellikle iki ana ölçüt kullanılır:
(1) Kalıp yapımında kullanılan malzemeler
(2) Kalıbın yüzey yapısı
I. Kalıp Yapım Malzemelerine Göre Sınıflandırma
Yaygın türler arasında ahşap kalıplar, metal kalıplar, taş kalıplar, reçine kalıplar, cam kalıplar, elek/şablon kalıplar ve polimer kalıplar yer alır.1. Ahşap Kalıplar
Ahşap kalıplar, yüksek kaliteli, ince dokulu ve dayanıklı ahşaptan yapılır.
Geleneksel ahşap baskıda ve erken dönem hareketli dizgi baskısında yaygın olarak kullanılmıştır.
Yaygın ağaçlar: şimşir, iğde, armut.
Ahşap kalıplar, güçlü çizgi illüstrasyonları ve klasik kitap reprodüksiyonu için uygundur.
2. Metal Kalıplar
Metal kalıplar, kurşun, çinko, bakır ve alüminyum gibi malzemelerden yapılır.Tipik formlar şunlardır:
- Kurşun kalıplar
- Bakır-çinko kalıplar
- Elektronik oymalı kalıplar
- PS kalıplar
3. Taş Kalıplar
Taş kalıplar, su ve yağın birbirini itme prensibine dayanan geleneksel taş baskıda kullanılır.Günümüz ofset baskısının öncüleridir.
4. Reçine (Fotopolimer) Kalıplar
Reçine kalıplar, ışığa duyarlı polimerlerden yapılır.Yüksek sertlik, dayanıklılık ve hassas görüntüleme sunarlar.
Modern flekso ve yüksek baskıda yaygın olarak kullanılır.
5. Cam Kalıplar
Cam kalıplar tarihsel olarak fotoğrafik kalıp yapımı ve özel baskı için kullanılmıştır.Günümüzde daha az yaygın olsa da belirli sanatsal uygulamalarda değerini korur.
6. Elek (Şablon) Kalıplar
Elek kalıplar, mürekkebi aktarmak için küçük elek açıklıkları kullanır.Kumaş baskısı, promosyon malzemeleri ve sanatsal kitap kapakları için kullanılır.
II. Kalıp Yüzey Yapısına Göre Sınıflandırma
1. Yüksek Baskı Kalıpları
Mürekkep taşıyan alanlar, görüntü olmayan alanların üzerinde yükselir.Örnekler: hareketli dizgi, kurşun kalıplar, bakır kalıplar, çinko kalıplar ve polimer kalıplar.
2. Çukur Baskı Kalıpları
Mürekkep taşıyan alanlar, kalıp yüzeyinin altında çukurlaşmıştır.Türler: oymalı kalıplar, fotogravür kalıplar.
İnce ton geçişleri sağlarlar ve sanat kitapları, illüstrasyonlar ve para baskısı için kullanılırlar.
3. Düz Baskı Kalıpları
Görüntü ve görüntü olmayan alanlar aynı düzlemde bulunur.Taş baskı ve ofset baskı bu kategoriye girer.
Örnekler: ofset kalıplar, taş kalıplar, kollotip kalıplar.
Modern kitap baskısı büyük ölçüde ofset baskıya dayanır.
4. Elek (Şablon) Kalıpları
Mürekkep, kalıptaki küçük açıklıklardan geçer.Örnekler: ipek elek kalıplar, şablon kalıplar.
Güçlü, canlı renkler ve özel dekoratif efektler için kullanılır.