Vouwen lijkt eenvoudig vanaf de afvoerzijde van een pers, maar de kwaliteit van elk katern hangt af van hoe de vouw tot stand komt. Vier mechanismen domineren commerciële bindlijnen, en elk weegt snelheid tegen nauwkeurigheid anders af. Wie ze kent, kan een opdracht aan de juiste machine koppelen en vouwen opsporen die barsten, verschuiven of niet haaks liggen.
Stootvouwen met een mes
Een vouwdriehoek vormt de eerste vouw in de richting van de papierloop. Een bewegend mes komt vervolgens uit de vouwcilinder en drijft het vel tussen twee continu draaiende vouwrollen, die de vouw aandrukken en het katern naar de verzamelcilinder voeren. Machines op dit principe heten stootvouwers. Het mechanisme is eenvoudig, verdraagt hoge perssnelheden en vraagt weinig onderhoud, maar de vouwpositie kan bij licht papier ongeveer een millimeter afwijken.
Roterend vouwen op rotatiepersen
Bij een roterende vouwer wordt het al gesneden vel door pinnen op de vouwcilinder en de afvoercilinder geleid. Terwijl de twee cilinders draaien, duwt een elastisch mes het vel in een opening in de vouwcilinder, en een paar kaken sluit langs de vouwlijn en voert het katern af terwijl het mes terugtrekt. Omdat de vouw door twee tegen elkaar rollende cilinders wordt gevormd, is de nauwkeurigheid hoog en past de snelheid bij de productie van boeken en tijdschriften in offsetrotatie. Het aantal vouwcilinders en de volgorde van de vouwen worden gekozen op basis van het aantal vouwen en het type katern.
Mesvouwen in de binderij
Een mesvouwer drukt het vel in de opening tussen twee tegengesteld draaiende vouwrollen, die het erdoor trekken en de vouw zetten. Een transportband voert het gevouwen vel naar het volgende station voor een tweede of derde vouw. De vouwen zijn stevig en de positie blijft stabiel, wat belangrijk is voor garenloos gebonden blokken, maar het mes moet per cyclus een volledige slag maken, waardoor de capaciteit onder die van een roterende vouwer blijft.
Zakvouwen voor parallelle vouwen
In een zakvouwer loopt het vel door een paar rollen en tegen een vouwplaat in tot de voorrand een aanslag raakt. Het papier knikt dan en wordt in een tweede paar rollen getrokken, waardoor een parallelle vouw ontstaat. Herhaling van de reeks via volgende platen levert twee, drie of vier parallelle vouwen op voordat het katern de afvoertafel bereikt. Aanslagen, roldruk en plaatopeningen bepalen of een vouw op de maat valt, dus een testvel dat met een liniaal wordt gemeten verslaat nog altijd giswerk.
Welk principe een bedrijf ook gebruikt, drie controles houden de kwaliteit stabiel: de vouwpositie gemeten ten opzichte van het eindformaat, de vouwsterkte op gestreken papier en een gelijkmatige roldruk over de volle breedte. Een vouwer die op maandag goed is ingesteld, wijkt op vrijdag af zonder die controles.