Materiały światłoczułe w sitodruku
Sitodruk opiera się na emulsjach światłoczułych, które tworzą trwałe, precyzyjne szablony na siatkach sitodrukowych. Jakość tych materiałów wpływa bezpośrednio na ostrość druku, długość nakładu i możliwość ponownego użycia siatki. Zamawiający druk i projektanci współpracujący z drukarniami sitodrukowymi, którzy znają wymagania stawiane materiałom światłoczułym, łatwiej dobierają właściwy proces do każdego projektu.
Wymagania dotyczące wykonania szablonu
Właściwości powłoki i obróbka
Dobra emulsja światłoczuła musi równomiernie pokrywać siatkę. Podczas nakładania powinna płynnie się rozprowadzać, a po wyschnięciu tworzyć jednolitą warstwę bez pinholi i smug. Emulsja powinna też zachowywać stabilność podczas przechowywania, z rozsądnym terminem przydatności w prawidłowych warunkach ciemni. Ogranicza to straty materiału i zapewnia powtarzalne wyniki na wielu siatkach.
Czułość spektralna i naświetlanie
Optymalny zakres światłoczułości emulsji sitodrukowych wynosi od 340 do 440 nanometrów. Ten obszar od UV do fioletu równoważy czułość z praktyczną obróbką. Krótsze fale wymagają specjalistycznych źródeł światła i ostrzejszych środków bezpieczeństwa dla operatorów. Dłuższe fale mogą powodować reakcję emulsji na światło otoczenia, co utrudnia utrzymanie warunków ciemni. Emulsje o wysokiej czułości w tym zakresie pozwalają skrócić czas naświetlania i zużycie energii, co usprawnia pracę.
Wywoływanie i rozdzielczość
Po naświetleniu nieutwardzona emulsja musi się dokładnie wypłukać, odsłaniając otwarte oczka siatki w szablonie. Dobre właściwości wywoływania oznaczają czyste krawędzie, brak pozostałości w drobnych elementach i krótki czas płukania. Rozdzielczość szablonu (najcieńsza linia lub punkt, jaki można odwzorować) zależy od wielkości cząstek emulsji i jej reakcji na naświetlanie. Emulsje o wysokiej rozdzielczości są niezbędne przy grafice z detalami, drobnym tekście i rastrach, często stosowanych w druku komercyjnym.
Wymagania podczas drukowania
Zgodność z farbami i trwałość
Utwardzony szablon musi być odporny na chemikalia i rozpuszczalniki zawarte w różnych farbach. Farby wodne, plastizole, farby utwardzane UV i farby rozpuszczalnikowe stawiają emulsji różne wymagania. Wysokiej jakości szablon zachowuje spójność przez wiele przejść zgarniacza, nie rozpadając się i nie uwalniając cząstek do farby. Trwałość szablonu (liczona w liczbie odbitek do jego uszkodzenia) to kluczowy parametr nakładów produkcyjnych. Przy dużych nakładach trwała emulsja skraca przestoje związane z odzyskiwaniem siatki.
Przyczepność do siatki
Mocne wiązanie emulsji z siatką zapobiega odklejaniu się szablonu podczas drukowania. Gdy zgarniacz wywiera nacisk, szablon musi pozostawać trwale związany z nitkami siatki. Słaba przyczepność powoduje odstawanie szablonu, podciekanie farby pod szablon i wadliwe odbitki. Właściwe przygotowanie siatki (odtłuszczenie i zmatowienie) przed nakładaniem emulsji pomaga uzyskać maksymalną przyczepność.
Usuwanie szablonu i ponowne użycie siatki
Po zakończeniu nakładu szablon powinien się czysto usuwać z siatki, bez pozostawiania obrazów widmowych i resztek. Łatwe odzyskiwanie skraca czas przygotowania siatki i wydłuża życie tkaniny sitodrukowej. Niektóre emulsje są przeznaczone specjalnie do łatwego usuwania, co ma znaczenie w zakładach często odzyskujących siatki.
Grubość warstwy
Grubość utwardzonej emulsji na powierzchni drukującej bezpośrednio wpływa na ilość przenoszonej farby. W przypadku farb kryjących (np. farb białych drukowanych na ciemnych podłożach) potrzebny jest grubszy szablon, aby uzyskać właściwe krycie. Typowa grubość warstwy dla farb kryjących wynosi od 10 do 40 mikrometrów, czyli mniej więcej tyle, ile grubość jednej lub dwóch kartek zwykłego papieru. Cieńsze szablony stosuje się do farb półkryjących, drobnych detali i zastosowań, w których warstwa farby ma być jak najmniejsza.
Typowe problemy i sposoby ich unikania
Zły dobór lub nieprawidłowe nakładanie emulsji prowadzi do kilku typowych problemów. Zbyt krótkie naświetlenie powoduje wypłukanie szablonu podczas wywoływania. Zbyt długie naświetlenie utrudnia wypłukanie i zmniejsza odwzorowanie drobnych detali. Nierównomierna grubość powłoki daje zmienną ilość farby na odbitce. Użycie emulsji niezgodnej z chemią farby może spowodować szybkie uszkodzenie szablonu w trakcie nakładu. Współpraca z doświadczonym dostawcą druku, który dobiera emulsję do każdego zlecenia, pozwala uniknąć tych problemów i zapewnia powtarzalną jakość druku.