Płyty litograficzne dzieli się ze względu na sposób naświetlania: kontaktowe lub cyfrowe. Płyty kontaktowe naświetla się przez film z obrazem w ramie kontaktowej, co pasuje do procesu opartego na filmie. Najczęściej stosuje się płyty wstępnie uczulone, choć używa się też płyt wielometalowych. Płyty naświetlane cyfrowo, które zdobywają znaczący udział w produkcji, powstają w naświetlarce płyt w pełnym procesie cyfrowym, niewymagającym filmu. Kluczowe typy to płyty srebrowe i fotopolimerowe. Większość płyt litograficznych ma ziarnistą podkładkę aluminiową, zwykle anodowaną i silikatowaną, co daje trwałą, przyjmującą wodę powierzchnię.

Proces opiera się na zasadzie, że olej i woda się nie mieszają. Konwencjonalna płyta składa się z obszarów obrazowych i nieobrazowych, różniących się chemią powierzchni. Obszary obrazowe przyjmują olej (oleofilne) i odpychają wodę (hydrofobowe). Obszary nieobrazowe przyjmują wodę (hydrofilne) i odpychają olej (oleofobowe). Gdy wałki zwilżające nanoszą roztwór wodny, przyjmują go tylko obszary nieobrazowe. Następnie wałki farbowe przenoszą oleistą farbę litograficzną wyłącznie na suche obszary obrazowe. Ponieważ te obszary leżą na tej samej płaszczyźnie, litografia jest procesem płaskim. Celem producenta płyty jest maksymalne wzmocnienie tej różnicy chemicznej, którą operator maszyny musi utrzymać.

Operator maszyny litograficznej ma do czynienia z płytami na dwa główne sposoby: wykonuje czynności fizyczne, czyli montaż, regulację i demontaż, oraz dba o chemiczne utrzymanie rozdziału obszarów obrazowych i nieobrazowych przez cały nakład. W litografii wymaga to większej staranności niż w innych procesach drukowania. Inaczej niż w druku wklęsłym, gdzie obszary obrazowe są wytrawione w metalu, albo w druku wypukłym, gdzie wystają ponad powierzchnię, w litografii płaska powierzchnia zależy wyłącznie od różnicy chemicznej. Prawidłowo wykonana płyta podczas drukowania pozwala wałkom zwilżającym utrzymać obszary nieobrazowe wilgotne i odpychające farbę, a wałkom farbowym przenosić farbę tylko na suche, oleofilne obszary obrazowe. Zrozumienie charakteru płyty jest kluczowe dla utrzymania jakości obrazu.

Nacisk na zrównoważony rozwój napędza prace nad wydajniejszą obróbką płyt i trwalszymi materiałami. Automatyzacja naświetlania płyt i zintegrowane procesy cyfrowe zwiększają precyzję i ograniczają ręczną ingerencję, utrwalając odejście od metod analogowych.