İki basılı sayfa matbaa tezgahında tam renk uyumu içinde görünebilir, müşterinin ofisinde kontrol edildiğinde ise belirgin biçimde farklı çıkabilir. Kağıt değişmemiştir, mürekkep de değişmemiştir. Değişen ışıktır. İnsanın renk yargısı, görüntülenen nesnenin çevresindeki koşullara büyük ölçüde bağlıdır; bu nedenle baskı işine dahil olan herkesin renk kararlarını tekrarlanabilir, standart görüntüleme koşulları altında vermesi gerekir. ISO 3664 bu koşulları tanımlar; bu makale standardın neleri kapsadığını, yalnızca 5000 K aydınlatmanın neden yeterli olmadığını ve bir renk değerlendirme alanının güvenilir kalmasını nasıl sağlayacağınızı açıklar.
Standart görüntüleme koşulları neleri kontrol eder
Standart görüntüleme koşulları beş unsurun kontrol edildiği bir ortam tanımlar: ışık kaynağının rengi, ışığın yoğunluğu, numunenin çevresindeki yüzeylerden yansıyan ışığın etkisi, odanın ortam rengi ve gözlemcinin görsel adaptasyonu. ISO 3664'e uygun tasarlanmış bir görüntüleme kabini bu beş unsuru ancak bakımı yapıldığı sürece kontrol altında tutar. Nötr yüzeyler, floresan tüpler ve bölmeler en az ayda bir kez, yüzeylere zarar vermeyen malzemelerle temizlenmelidir; tüpler ise yaklaşık 2000 saat kullanımdan sonra değiştirilmelidir, çünkü tüpün spektrumu yaşlandıkça kayar.
5000 K tüpün tek başına neden yeterli olmadığı
Birçok tedarikçi renk eşleştirme ışığının 5000 K olduğunu söyler, ancak müşteri başka bir 5000 K kaynağı altında yine fark görür. Nedeni basittir: 5000 K yalnızca ışığın renk sıcaklığını tanımlar. Baskı endüstrisinde kabul gören referans, ışığın tam spektral güç dağılımını tanımlayan ve renk sıcaklığının ötesine geçen CIE D50 standart aydınlatıcısıdır. Isıtılmış bir siyah cisim 5000 K'de dengeli bir spektrumla beyaz ışık verir ve bu sıcaklığın seçilme nedeni budur; ancak yapay bir lamba aynı renk sıcaklığına ulaşırken spektrumun bir bölümünü kaçırabilir.
Eksik spektrumun etkisi renksel geriverim kalitesinde ortaya çıkar. Renksel geriverim indeksi yapay bir kaynağı gün ışığıyla karşılaştırır; gün ışığı spektrumu tam olduğu için 100 puan alır. 5000 K etiketli bir floresan tüp genellikle 90'ın altında renksel geriverim indeksi sunar; bu, ışık beyaz görünse bile bazı renklerin donuk veya kaymış görünmesi anlamına gelir. Baskı standardını karşılayan ekipman, 5000 K ile birlikte en az 90 renksel geriverim indeksi sağlamalıdır. Yüksek bir indeks sıfır renk kaymasını garanti etmez; renk sıcaklığı ve geriverim kalitesi birlikte çalışmalıdır.
ISO 3664'te iki aydınlatma seviyesi
ISO 3664 farklı işler için iki aydınlatma seviyesi önerir. Daha yüksek seviye olan 2000 lüks artı eksi 500 lüks, görüntüler ve basılı numuneler değerlendirilip birbirleriyle karşılaştırıldığında kullanılır. Daha düşük seviye olan 500 lüks artı eksi 25 lüks, basılı parçanın sonunda görüleceği koşullara yakın bir ortamda, örneğin bir rafta veya ofiste, karanlık gölge alanlarındaki ayrıntıyı yargılamanız gerektiğinde kullanılır.
Değerlendirme alanını girişimden uzak tutun
Görüntüleme kabininin çevresindeki alan, kabinin kendisi kadar önemlidir. Posterler, mürekkep kutuları ve diğer renkli nesnelerle dolu bir renk değerlendirme köşesi, iyi bir ışık kaynağını etkisiz hale getirir. Standardın pratik kuralları arasında çevreyi nötr tutmak, değerlendirme alanına ek ışık girmesini önlemek ve parlak renkli iş kıyafetleri dahil güçlü renkli öğeleri görüş alanının dışında tutmak yer alır. Numunenin çevresindeki yüzey, yansıtma oranı yüzde 60'ın altında olan nötr bir gri olmalıdır. Gözlemciler ayrıca yargıda bulunmadan önce gözlerinin birkaç dakika adapte olmasına izin vermelidir, çünkü göz altında bulunduğu ışığa uyum sağlar.
Metamerizm ve ışık kaynağının neden sabitlenmesi gerektiği
Metamerizm, iki numunenin bir ışık kaynağı altında aynı görünmesi, ancak farklı spektral yansıtma eğrilerine sahip olması nedeniyle ışık değiştiğinde ayrışması durumudur. Basılı reprodüksiyonlar neredeyse her zaman spektral eşleşmeler yerine metamerik eşleşmelerdir, çünkü baskı mürekkepleri ile orijinal sanat eserinde kullanılan malzemeler, örneğin sulu boya, fotoğraf baskıları veya bir ekran görüntüsü, hiçbir zaman aynı olamaz. Bunun pratik sonucu, D50 kabini altında eşleştirilen bir çift numunenin mağaza veya ofis aydınlatması altında artık eşleşmeyebilmesidir. Bu nedenle değerlendirme, üzerinde anlaşılmış bir standart kaynağa bağlanmalıdır ve metamerik bir eşleşmedeki küçük renk farkı, ilgili standart tarafından tanımlanan tolerans içinde kaldığı sürece kabul edilebilir.
Bir görüntüleme ışığı seçmek ve kontrol etmek
Uyumlu bir alan kurmanın en basit yolu, ISO 3664'ü karşılayan ve D50, D65, UV, TL84 ve kaynak A gibi birkaç değiştirilebilir kaynak sunan bir ışık kabini satın almaktır; böylece aynı kabin farklı endüstrilere ve son kullanımlara hizmet edebilir. Lambalar zamanla ve sıcaklıkla kaydığı için rutine hızlı bir şirket içi kontrol eklemeye değer. GATF/RHEM tipi gibi gösterge çıkartmalar görüntüleme alanında durur ve renk sıcaklığı tüplerin değiştirilmesi gerekecek kadar kaydığında operatörü uyarır. Birkaç dakikalık bakım, tesisteki her renk yargısını orijinal provada verilenle tutarlı tutar.