Baskı öncesi hazırlık aşamasında, bir rengin diğerinin üzerine bindiği, belirgin şekilde farklı renk blokları içeren görüntülerle sık karşılaşılır. Baskı sırasında her renk ayrı ayrı basılır ve mekanik yanlışlıklar nedeniyle renk blokları arasında sıklıkla kayma meydana gelir. Bu sorunu gidermek için baskı öncesi teknisyenleri tuzaklama (fazla baskı telafisi veya beyaz boşluk düzeltmesi olarak da adlandırılır) adı verilen bir işlem kullanır.
Tuzaklama, yalnızca düz CMYK renkleri arasındaki kayma uyumsuzluğunu düzeltmek için kullanılan karmaşık bir işlemdir. Fotoğraflar gibi sürekli tonlu görüntülere uygulanmamalıdır, çünkü görüntü kalitesini düşürebilir. Renk blokları arasında aşırı tuzaklama gereksizdir ve CMYK kalıplarında "anahtar çizgiler" hatta "çapraz çizgiler" oluşmasına neden olabilir. Bu sorunlar birleşik kanallarda görünmeyebilir ancak filmler çıktı alındığında görünür hale gelir. Bu nedenle tuzaklama, görüntü güzelliğini artırmaz veya mekanik kayma sorunlarını çözmez; yalnızca baskıdaki küçük kayma kusurlarını görsel olarak gizlemeye yardımcı olur.
Tuzaklamanın ana ilkesi, bitişik renk bölgelerinin minimum düzeyde örtüşmesi için renk alanlarını hafifçe genişletmektir. Bu örtüşme çok dar olmalı, basılı parçada çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük olmalıdır. Çoğu vektör tabanlı tasarım yazılımı (Adobe Illustrator ve FreeHand gibi) tuzaklamayı gerçekleştirmek için bu yöntemi kullanır.
Adobe Illustrator'da Tuzaklama
Adobe Illustrator'da Pathfinder panelinde, tuzak oluşturmak için kullanılan "Blend/Trap" altında bir "Trap" düğmesi bulunur.
1. Üç Ana Parametre
- Kalınlık – Tuzak genişliğini belirler, 0,01 ile 500 punto arasında (varsayılan: 0,25 punto). Genellikle baskı makinesinin ölçülen mekanik toleransına bağlı olarak 0,5–1 punto arasında bir değer kullanılır.
- Yükseklik/Genişlik – Yatay ve dikey tuzak genişliklerinin oranını belirtir.
- Tint Azaltma – Tuzaklama alanındaki açık rengin tint değerini düşürürken koyu rengi %100'de tutar. Varsayılan değer %40'tır. Bu, mürekkep yoğunluğunu azaltarak tuzağın koyu kenarlarını yumuşatmaya yardımcı olur.
2. Seçenek Ayarları
- Proses Renkle Tuzaklama – Tuzaklama koyu renk bölgesinde oluşur. Ters Tuzaklama – Tuzaklama açık renk bölgesinde oluşur.
- Illustrator'da tuzaklama rengi önceliği Macenta → Camgöbeği → Sarı (koyudan açığa) sırasındadır.
- Birden fazla spot renkle çalışırken, kullanılan gerçek mürekkep renklerine göre koyu veya açık alanda tuzaklama yapmaya karar verin.
Adobe Photoshop'ta Tuzaklama
Adobe Photoshop'ta tuzaklama, kanal renklerinin birbirine yayılmasına izin verilerek gerçekleştirilir. Image → Trap yoluyla erişilir ve yalnızca tek bir Genişlik seçeneği sunar. Kurallar şunlardır:
- Tüm renkler siyaha doğru yayılır.
- Açık renkler koyu renklere yayılır.
- Sarı, Camgöbeği, Macenta ve Siyaha yayılır.
- Saf Camgöbeği ve Macenta birbirine eşit şekilde yayılır.
Bu tür tuzaklama kaçınılmaz olarak renkler arasında daha koyu sınırlar oluşturur. Tuzağın ton yoğunluğunu kontrol etmek için, Illustrator'daki Tint Azaltma seçeneğine benzer şekilde, aşağıdaki adımları izleyerek mürekkep kapsamını manuel olarak ayarlayabilirsiniz:
- "TP" adında bir dosya açın.
- Image → Duplicate kullanarak iki kez çoğaltın ve kopyaları "TP Copy" ve "TP Copy 2" olarak adlandırın.
- "TP Copy 2" dosyasına Image → Trap (Genişlik = 1 punto) uygulayın. Ardından Tümünü Seç, Kes ve "TP Copy" dosyasına Yapıştırın.
- "TP Copy" dosyasında yeni bir Katman 1 görünecektir. Katmanlar Panelini (F7) açın ve Katman 1'in karışım modunu Difference olarak değiştirin. Difference modu, her kanaldaki karşılık gelen pikseller arasındaki parlaklık farkının mutlak değerini hesapladığından, örtüşen bölgeler siyah görünecektir.
- Katmanları birleştirin, ardından görüntüyü Ters Çevir (Ctrl+I) yaparak beyaz arka plan ve tonlu tuzak alanları oluşturun. Tümünü Seç, Kes ve orijinal "TP" dosyasına Yapıştırın.
- "TP" dosyasında, yeni Katman 1'in karışım modunu Multiply olarak ayarlayın.
Baskı öncesi teknisyenleri, gerçek baskı toleransına göre tuzak genişliğini ve tint azaltma yüzdesini dikkatlice ayarlayarak baskı sırasında beyaz boşlukları ve kayma sorunlarını etkili bir şekilde en aza indirebilir.