Większość druku opisuje się czterema literami: CMYK. Gdy pytanie dotyczy maszyny pięcio- lub sześciokolorowej, odpowiedź przestaje być tak prosta, bo dodatkowe sekcje nie mają stałego zestawu farb. Maszyna ma więcej sekcji drukujących, a to, co trafia do sekcji piątej i szóstej, zależy od konfiguracji zamówionej maszyny i wymagań zlecenia.
Cztery sekcje, od których wszyscy zaczynają
Cyjan, magenta, żółty i czarny tworzą podstawę druku procesowego. Pierwsze trzy to farby przezroczyste, które łączą się na papierze, dając szeroki zakres odcieni. Czarny jest potrzebny z praktycznego powodu: krawędzie tekstu, głębokie cienie i neutralne szarości drukuje się czyściej i taniej jedną dedykowaną farbą niż trzema nakładającymi się. Maszyna czterokolorowa obsługuje zdecydowaną większość książek, katalogów i materiałów marketingowych.
Hexachrome: CMYK plus pomarańczowy i zielony
Najbardziej znanym systemem sześciokolorowym jest Hexachrome, wprowadzony przez Pantone w 1995 roku. Zachowuje cyjan, magentę, żółty i czarny, a dodaje pomarańczowy i zielony. Większość dodatkowych farb zawiera pigment fluorescencyjny, który pozwala uzyskać pomarańcze, zielenie i niektóre odcienie skóry poza zasięgiem zwykłych farb procesowych. Szersza paleta barw pozwalała drukarniom odwzorować większą część kolorów dodatkowych bez mieszania osobnej farby do każdego z nich. Hexachrome nigdy nie stał się standardem, bo wymaga specjalnych rozbarwień, wsparcia oprogramowania i sześciu czystych sekcji pracujących jednocześnie, a wiele zleceń po prostu nie zawiera kolorów, które na tym korzystają.
Układ częstszy w praktyce: CMYK plus dwie sekcje kolorów dodatkowych
W codziennej produkcji maszyna sześciokolorowa często pracuje z czterema farbami procesowymi i dwoma kolorami dodatkowymi. Marka może określić dokładny czerwony i metaliczny srebrny, i te dwie farby zajmują ostatnie dwie sekcje. Inny częsty układ to pięć kolorów plus sekcja lakierująca, gdzie szósta sekcja nakłada lakier lub lakier dyspersyjny zamiast farby. Opakowania, etykiety i okładki o podwyższonym standardzie to miejsca, gdzie taki układ pojawia się najczęściej, bo dokładny kolor marki bywa cenniejszy niż zakres fotograficzny.
Ile kosztują dodatkowe sekcje
Każda dodatkowa sekcja to kolejna forma drukowa, kolejna farba, kolejny zestaw wałków do czyszczenia i kolejny etap przygotowania maszyny. Prace sześciokolorowe mają więc wyższy koszt przygotowania, a różnica rośnie przy krótkich nakładach. Wybór sprowadza się do projektu: jeśli grafika opiera się na konkretnym kolorze dodatkowym albo na nasyconych pomarańczach i zieleniach, dodatkowe sekcje się zwracają. Jeśli to książka z dużą ilością tekstu i kilkoma zdjęciami, cztery kolory będą wyglądać tak samo i kosztować mniej.
Jak czytać specyfikację maszyny
Gdy wycena wspomina o maszynie sześciokolorowej, zapytaj, co będzie w ostatnich dwóch sekcjach. Odpowiedź może brzmieć: pomarańczowy i zielony, dwa kolory dodatkowe marki albo jeden kolor dodatkowy i lakier. Ten szczegół zmienia zarówno cenę, jak i przebieg przygotowania odbitki próbnej, i warto go ustalić przed wykonaniem form drukowych. Maszyna z sześcioma sekcjami nie jest automatycznie lepsza od czterokolorowej; jest po prostu bardziej elastyczna, gdy zlecenie zawiera kolory, których CMYK nie osiągnie.