Kody kreskowe znajdują się na niemal każdym zapakowanym produkcie, pudełku kartonowym i etykiecie wysyłkowej, a ich jakość druku decyduje o tym, czy skaner odczyta kod za pierwszym razem, czy konieczne będzie ręczne wprowadzenie danych. W tym poradniku omawiamy metody druku kodów kreskowych oraz wymagania techniczne i materiałowe, które zapewniają czytelność wydrukowanych kodów.
Metody druku kodów kreskowych
Kody kreskowe można drukować metodą offsetową, wypukłą, wklęsłą oraz metodami bezformowymi (atramentowymi). Niezależnie od wybranej technologii wydruk musi spełniać wysoki standard jakości. Najważniejsze punkty:
- Aby skanowanie było prawidłowe, wydrukowane kreski muszą być czyste i ostre, bez widocznych ubytków (wad) w kreskach i bez pozostałości plam atramentu w przerwach. W praktyce maksymalna średnica wady lub plamy nie powinna przekraczać 0,4 najwęższej nominalnej szerokości kreski.
- Kontrola błędu wymiarowego kodu podnosi współczynnik odczytu za pierwszym razem i obniża współczynnik błędów dekodowania. Wymaga to większej dokładności wykonania formy drukowej i samego druku oraz odpowiednich tolerancji w urządzeniu odczytującym.
- Niezawodny odczyt wymaga wyraźnego sygnału kontrastu między kreskami a przerwami. Im większy kontrast, tym lepszy odczyt.
- Tolerancje druku muszą być ściśle kontrolowane, w przeciwnym razie pogarsza się skuteczność odczytu.
- Znaczenie ma chropowatość krawędzi. Przy zbyt dużej chropowatości kodu nie da się odczytać.
- Grubość warstwy atramentu dla kresek i przerw utrzymuje się zwykle w granicach 0,1 mm. Przy większej grubości kreski i przerwy leżą w różnych płaszczyznach skanowania, co pogarsza dokładność odczytu.
Wymagania dotyczące druku
Aby utrzymać jakość druku kodów kreskowych pod kontrolą, proces i materiały muszą spełniać określone wymagania:
- Skalowanie rozmiaru. Kody kreskowe drukuje się zwykle w rozmiarze oryginalnym. Gdy potrzebne jest skalowanie, najlepiej powierzyć je organizacji dostarczającej wzorzec filmowy kodu kreskowego.
- Kombinacja kolorów. Czarny atrament to najbezpieczniejszy kolor kresek, a biały najbezpieczniejszy kolor przerw. Przy innych kolorach kombinację dobiera się według reakcji kolorów na światło czerwone.
- Podłoże. Pod względem optycznym materiał powinien dobrze rozpraszać światło, a nie dawać odbicia lustrzanego. Dla stabilności wymiarowej wybierz papier o dobrej odporności na warunki atmosferyczne, stabilnych wymiarach pod obciążeniem, dobrej przyjmowalności koloru, umiarkowanym rozlewaniu atramentu, niskiej penetracji oraz umiarkowanej gładkości i wykończeniu.
- Atrament. Przy doborze atramentów uwzględnij przesunięcie koloru. Ponieważ druk kodów kreskowych jest drukiem pełnopowierzchniowym, osiągana gęstość optyczna zależy od właściwości optycznych atramentu i grubości jego warstwy. Podczas druku gęstość optyczna rośnie wraz z grubością warstwy atramentu, a po przekroczeniu pewnej wartości nasyca się, dlatego należy kontrolować zarówno stężenie atramentu, jak i grubość warstwy. Lepkość atramentu nie powinna być zbyt niska, a dopływ atramentu i nacisk nie powinny być zbyt duże, ponieważ wszystko to wpływa na precyzję druku kodów kreskowych.